Đêm trước ngày Hà Tích Tích về nước, Giang Hà nhất quyết đòi học hút thuốc với cô. Giang Hà bị sặc đến đỏ mặt, khói mù mịt, cô vừa ho vừa hỏi:
“Chị bắt đầu hút thuốc từ bao giờ vậy?”

Hà Tích Tích nhớ lại lần đầu tiên mình hút thuốc, là mùa hè năm hai mươi tuổi. Hôm đó Trần Sước lái xe chở cô lên núi ngắm dải ngân hà. Bầu trời đêm thấp đến mức như chỉ cần giơ tay ra là chạm tới. Cô không giống những cô gái khác, không hét ầm vì thích thú, chỉ ngồi trong chiếc xe thể thao của anh, hạ kính cửa sổ, lặng lẽ nhìn về phía đêm tối tĩnh mịch bên kia sườn núi.

Trần Sước vừa lắc đầu vừa cười cô: “Em đúng là…”

Anh lấy từ trong túi ra chiếc bật lửa bạc, hỏi: “Có hút thuốc không?”

Từ đó, cô yêu cảm giác hút thuốc, như một cách tự sát chậm rãi. Giống như việc yêu Trần Sước vậy.

Mà cô lại cam tâm tình nguyện, ngọt bùi cô đều nuốt hết.

Cô bật tàn thuốc, giọng khàn khàn nói:
“Giang Hà, thuốc lá và rượu không giúp quên một người đâu, chúng chỉ làm mình chìm sâu thêm thôi. Trên đời này chỉ có một thứ khiến người ta quên được quá khứ, đó là thời gian.”

Thực ra nhiều lần cô đã tưởng mình buông bỏ rồi, không còn nhớ, không còn mơ tưởng, cũng không còn đau vì anh nữa.

Cho đến khi anh lại xuất hiện.

Mỗi lần anh xuất hiện, tất cả lớp ngụy trang của cô đều tan vỡ trong phút chốc.

Sau khi về nước, Hà Tích Tích tìm được công việc tại một trường đại học, bắt đầu từ vị trí trợ giảng, lương rất ít. Nhưng dần dần cô thấy ghét những quan hệ xã giao phức tạp, thà vùi đầu trong phòng thí nghiệm sạch sẽ, ngày đêm làm thí nghiệm, ghi chép số liệu.

Một hôm sau giờ dạy, cô vừa bước ra khỏi lớp thì nhận được điện thoại của Trần Sước:
“Dẫn em đi ăn bánh quế hoa.”

Đó là chuyện từ nhiều năm trước, khi họ còn ở Mỹ. Hồi đó mọi người tụ tập ở nhà Trần Sước tổ chức tiệc Trung thu. Anh lúc ấy có bạn gái khác, cùng cô ấy nướng thịt ngoài vườn. Hà Tích Tích không thích đám đông, một mình đứng trên ban công hóng gió. Bất ngờ có người vỗ vai, cô quay lại thì thấy Trần Sước:
“Em nhìn gì thế?”

“Cái cây kia,” cô chỉ tay, “giống cây quế hoa dưới nhà em.”

Trần Sước mỉm cười: “Nhớ nhà à?”

“Không,” cô khẽ phủ nhận, “chỉ là hồi xưa mỗi mùa Trung thu mẹ em đều làm bánh quế hoa.”

Anh nói: “Sau này về nước, anh đưa em đi ăn một quán bánh quế hoa, chỉ bán đúng ngày Trung thu.”

Trong số những lời hứa của Trần Sước, mười câu thì cùng lắm anh nhớ được một. Nhưng lần nào anh nhớ, cũng chính là câu làm cô xúc động nhất.

Quán bánh đó nằm sâu trong ngõ nhỏ lát đá xanh, phải gõ ba tiếng mới có người mở cửa. Bước vào, bàn đá trong sân đã bày sẵn rượu và bánh quế hoa. Trần Sước hiếm khi không pha trò, chỉ khẽ nói: “Trung thu vui vẻ”, rồi cùng cô ăn một bữa cơm lặng lẽ.

Sau hôm đó, Trần Sước thường lái xe đến cổng trường đón Hà Tích Tích đi ăn. Không phải sơn hào hải vị gì, ở Bắc Kinh thiếu gì món ngon, mà là những quán xá nhỏ lạ lẫm, anh đều tìm ra được. Hà Tích Tích không kìm được phải thốt lên:
“Anh ở Mỹ suốt năm năm đó, làm sao chịu đựng nổi thế?”

Anh chỉ cười: “Không nhớ nữa.”

Năm thứ hai sau khi cô về nước, đúng hôm Bắc Kinh có đợt tuyết đầu mùa, Hà Tích Tích ngã bệnh.

Bệnh đến dồn dập, cô sốt cao. Trần Sước gọi điện rủ đi ngắm tuyết trong Tử Cấm Thành. Cô mơ màng cầm điện thoại, nói khẽ: “Để hôm khác đi.”

Không lâu sau, anh đã tới nhà, tay xách đầy túi thuốc. Vào cửa rồi mới hỏi: “Em bị gì vậy?”

Hà Tích Tích vốn không quen uống thuốc, bị anh ép mới chịu nuốt. Anh còn tự mang loa bluetooth đến, đặt trong phòng cô, mở nhạc nhẹ nhàng cho cô nghe. Chẳng mấy chốc thuốc phát huy tác dụng, cô thiếp đi.

Khi tỉnh dậy, cô khoác áo đi theo tiếng động xuống bếp, thấy anh đang cúi người tắt bếp ga. Anh mặc sơ mi trắng, đi đôi dép vải màu lanh, cầm thìa nếm một ngụm cháo.

Ánh đèn cam ấm hắt xuống từ trần, giây phút ấy, mắt cô đỏ hoe, suýt nữa đã bật khóc.

Anh quay lại, thấy cô, liền mỉm cười đặt thìa xuống, nói:
“Tiểu Tích, chúng ta thử bên nhau đi.”

Hà Tích Tích nhìn anh chằm chằm, một lát sau lạnh lùng cười:
“Trần Sước, anh thương hại em sao?”

Anh ngập ngừng, khẽ “ừ” một tiếng: “Xem như vậy đi.”

Ngay khoảnh khắc ấy, Hà Tích Tích cảm giác mình bị sỉ nhục nặng nề. Cô giơ tay, hận không thể tát thẳng vào mặt anh. Nhưng tay bị anh chặn lại, chỉ lặng lẽ nhìn cô.

Cô tức đến mức bật cười, hỏi:
“Trần Sước, sao anh có thể bắt nạt người khác thế này?”

Anh chỉ khẽ gọi tên cô: “Tiểu Tích.”
Nghe vừa như thở dài, vừa như bất lực.

Anh đưa tay kéo cô. Cô không chống cự. Trước mặt người khác cô kiêu hãnh bao nhiêu, thì trước mặt anh lại thấp hèn bấy nhiêu.

Sau khi chính thức thành đôi, thời gian họ gặp nhau lại ít đi.

Trần Sước là người tình gần như hoàn hảo: chu đáo, lãng mạn, mỗi buổi hẹn một nơi mới mẻ, giống hệt cách anh đối xử với những bạn gái trước. Một đêm, hai người đi mua hoa quả ngoài cổng trường của cô. Hà Tích Tích cúi xuống chọn trái cây, anh đứng bên chẳng làm gì. Lúc tính tiền, cô bất giác đưa tay nắm tay anh.

Anh hơi sững người, rồi mở lòng bàn tay ra, nắm lấy tay cô. Đó là lần đầu họ nắm tay nhau, và cuối cùng Hà Tích Tích mới nhận ra, chua chát thay, cũng là lần duy nhất.

Đến tháng Giêng năm đó, Hà Tích Tích về quê ăn Tết. Trần Sước mua hai tấm vé máy bay.

“Anh theo em về nhà à?” – cô hoảng hốt.

“Ừ.” – anh hờ hững đáp.

“Thế nhà anh thì sao?”

“Đêm ba mươi về cũng kịp.”

Quê Hà Tích Tích là một thành phố nhỏ, cách Bắc Kinh ba giờ bay, xuống máy bay còn phải bắt xe khách thêm năm tiếng. Cô ngồi cạnh cửa sổ, giữa đường buồn ngủ, nghiêng đầu tựa lên vai anh.

Cô nghe rõ tiếng tim mình, từng nhịp nối tiếp nhau.

Trước đó, Hà Tích Tích đã báo trước với cha mẹ rằng sẽ có một người bạn cùng về nhà. Mẹ cô vui vẻ hỏi:
“Bạn trai à?”

Cô lại lưỡng lự lắc đầu:
“Chỉ là bạn quen ở Mỹ thôi.”

Nhà Hà Tích Tích ở nơi chẳng thể gọi là khu dân cư đúng nghĩa. Trần Sước phải cúi đầu mới đi lọt trần cầu thang thấp. Bậc thang bẩn thỉu, góc nhà còn vứt túi rác chẳng biết của ai, mùa đông mà vẫn bốc mùi. Trên tường xám loang lổ toàn vết vẽ bậy của trẻ con. Nhìn vẻ mặt thản nhiên của Trần Sước, Hà Tích Tích bỗng thấy xót xa nghẹn lại.

Vào nhà, cha mẹ cô nhiệt tình chào đón Trần Sước. Anh cao lớn, vừa ngồi xuống ghế sô-pha là gần như chiếm hết chỗ.

Cha mẹ Hà Tích Tích không nói được tiếng phổ thông, bối rối dùng tiếng địa phương nói chuyện với Trần Sước. Thật ra cũng chẳng có gì để nói nhiều, hỏi về cha mẹ anh, hỏi về công việc, mà những điều ấy Trần Sước cũng chẳng biết trả lời thế nào.

Ăn cơm trưa xong, Hà Tích Tích dẫn anh ra ngoài đi dạo. Ở nơi này không có xe buýt, chỉ cần ba tệ là có thể ngồi xe ba bánh chạy từ bắc sang nam thị trấn. Dọc đường, các cửa hàng đều đóng cửa im lìm, cảnh tượng tiêu điều đến mức thê lương.

Hà Tích Tích tự giễu:
“Anh chưa bao giờ đến chỗ quê mùa thế này phải không?”

Trần Sước cũng thành thật:
“Ừ.”

Cô cười, vươn vai, chỉ vào cửa tiệm duy nhất còn sáng đèn trên cả con phố. Trần Sước đi cùng cô lại gần, mới thấy đó là tiệm áo cưới. Con ma-nơ-canh mặc chiếc váy cưới trắng đã bẩn đến chẳng ra dáng.

Bà chủ ngồi trong tiệm, hờ hững hỏi:
“Chọn váy cưới à?”

Trần Sước theo phản xạ lắc đầu, nhưng lại bắt gặp ánh mắt Hà Tích Tích đang nhìn mình.

“Em…”

“Chỉ lần này thôi.” Cô khẽ nói, “Không tính đâu.”

Trong tiệm chẳng có gì để chọn, mấy bộ váy cưới, vest tử tế cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay. Hai người thay đồ trong phòng thử, cùng bước ra, nhìn nhau. Trong giây phút bốn mắt chạm nhau ấy, Hà Tích Tích bỗng nhận ra mình chẳng hề thấy cái “tim đập thình thịch” như trong tiểu thuyết.

Cô mỉm cười gật đầu:
“Anh mặc đồ rách rưới chắc cũng vẫn phong độ thôi.”

Trần Sước hơi buồn:
“Cởi ra đi, sau này em sẽ có bộ váy cưới đẹp nhất.”

Hà Tích Tích lắc đầu, năn nỉ bà chủ chụp cho họ một tấm hình. Nền đỏ, cả hai đứng trên tấm giấy dán tường, “một, hai, ba” – tách.

Có lẽ đây là tấm ảnh “cưới” đơn sơ nhất trong đời Trần Sước, nhưng lại là bức ảnh duy nhất của Hà Tích Tích chụp cùng anh.

Cô in hai tấm, một tấm bỏ vào phong bì đưa cho Trần Sước, rồi nói:
“Trần Sước, chúng ta chia tay đi.”

Anh sững sờ.

“Em không muốn chơi trò này nữa,” cô nói, “chúng ta đều rõ, anh sẽ chẳng bao giờ ở bên em. Bỏ qua tất cả điều kiện mà người yêu nào cũng cân nhắc, gia thế, ngoại hình, tương lai, xuất thân… Trần Sước, ngay từ đầu, anh chưa từng yêu em.”

Hai người ở tuổi đôi mươi, gọi là yêu nhau, nhưng không nắm tay, không ôm nhau, chẳng hề có khao khát hôn nhau. Họ có thể có rất nhiều tình cảm, nhưng riêng tình yêu thì không.

“Trần Sước,” cô lặp lại, giọng kiên quyết, “chúng ta chia tay đi.”

Đã cố gắng đến cùng, nhưng không được thì vẫn là không được, càng gắng càng vô ích.

Anh không nói gì, chỉ nắm chặt cổ tay cô, siết không chịu buông.

“Buông đi, Trần Sước.” Hà Tích Tích lặng lẽ nhìn anh. “Anh sớm đã biết sẽ có ngày này mà.”

Cô hiểu anh đến vậy, anh cũng hiểu cô đến thế. Nhưng dẫu vậy, cô vẫn không thể vượt qua. Không yêu một người khó chừng nào, thì yêu một người cũng khó đến thế.

Giống như tấm ảnh cưới nực cười kia, biết rõ là giả, vậy mà cô vẫn chẳng nỡ vứt bỏ.